Mensen die niet in staat zijn om hun eigen eten te bereiden of mensen die in woonzorgcentra verblijven, consumeren meestal voorbereide maaltijden. Soep, puree, stoofschotels en dergelijke gerechten zijn geproduceerd in grootkeukens. Helaas verliest deze voeding zijn kwaliteit en nutritionele waarde. Het eten is vaak verpakt, gekoeld en steeds opgewarmd. Zo krijgen mensen met een chronische zorgvraag niet de nutriënten die ze nodig hebben. Maar dankzij Europa en West-Vlaanderen komt er verandering.

De Europese levenswijze bevorderen is een van de prioriteiten van de Europese Unie voor de jaren 2023 en 2024. Zo wil de Europese Unie veiligheidsrisico’s aanpakken en consumenten beschermen. Daarom kwam het West-Vlaamse project Kitchen Pilot tot stand. In dit project investeerde Europa in keukeninfrastructuur om die dan beschikbaar te stellen aan bedrijven en zorginstellingen. Daar kunnen voedselexperts grondig onderzoek doen naar de kwaliteit van maaltijden.

Het project is een samenwerking tussen Flanders’ FOOD, VIVES Hogeschool, ILVO, POM West-Vlaanderen en TUA West. Flanders’ FOOD is de beheerder en coördinator van dit project. Ook Europa steunt de Kitchen Pilot. De Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) financierde de toestellen. Vervolgens kocht Flanders’ FOOD de apparatuur aan.

Lien Van den Broeck is Coördinator Foodlab bij de katholieke hogeschool VIVES in Kortrijk. Als bedrijven het werktuig willen gebruiken, stelt Van den Broeck de testomgeving ter beschikking. Ze vindt het belangrijk dat voedingsleveranciers en producenten onderzoek doen om hun bereidingsproces en kwaliteit te verbeteren. “We beseften dat er degelijk nood is aan kwaliteitsvolle voeding. We stellen alles in het werk om bedrijven en zorginstellingen in die keuken te krijgen en samen onderzoek te doen”, zegt Van den Broeck.

Sensoren, dataloggers, voedselopwarmers en nog veel meer apparaten zijn strategisch aangekocht. “Het was belangrijk om na te gaan hoe we dat materiaal gingen inzetten. Ons doel is om alle bereidingsprocessen van maaltijden zo goed mogelijk bij te houden”, aldus Van den Broeck. In de Kitchen Pilot kunnen onderzoekers nagaan hoe ze bijvoorbeeld hun eten kunnen opwarmen zonder dat er kwaliteitsverlies is. Een mogelijke oplossing is het eten optimaal opwarmen in bestelwagens.

De keukeninfrastructuur is klaar voor gebruik en staat ter beschikking in Roeselare. Van den Broek verwelkomt alle bedrijven die al dan niet in West-Vlaanderen liggen, om de keuken te gebruiken: “Alle bedrijven in heel België zijn welkom om de apparaten te gebruiken.”

Kleine keten

Enkele woonzorgcentra in West-Vlaanderen zijn ook bewust van het kwaliteitsverlies van maaltijden uit grootkeukens. Steeds meer zorginstellingen proberen hun bereidingsproces te optimaliseren. Een voorbeeld van zo’n zorgcentra is het verzorgingshuis De Ceder aan de Leie in Harelbeke. Nick Bonte is de Keukenverantwoordelijke in De Ceder. Bonte heeft een klein aantal leveranciers om het transport van producten te beperken. “Wij werken via een platformsysteem dat ervoor zorgt dat het transport heel beperkt blijft. Ons doel is dat alles in een keer toekomt zodat groenten, vlees, vis en zuivel zo vers mogelijk blijven”, vertelt Bonte. Bovendien vriest De Ceder zijn eten niet in. De gerechten zijn altijd vers en warm bewaard.

Kwaliteitsvoeding in Europa

Kwaliteitsvoeding zorgt voor een kwaliteitsvol leven. Europa spant zich in om de gezondheid van de Europese bevolking te verbeteren. Europarlementariër Mohammed Chahim is lid van de Europese Commissie van Milieubeheer, Volksgezondheid en Voedselveiligheid. Hij vindt het fantastisch dat Europa de voedselkwaliteit in woonzorgcentra wil verbeteren. “Als Europa moeten we voedselveiligheid kunnen garanderen. Zeker aan mensen die in zulke centra verblijven. Dit zijn vaak kwetsbare mensen die extra zorg nodig hebben”, zegt Chahim. Volgens hem is de gezondheid belangrijker dan de efficiëntie van bedrijven die maaltijden bereiden. “Productiekeuzes zijn gemaakt op basis van de efficiëntie van voedselbedrijven. Die keuzes beïnvloeden de kwaliteit van het eten in woonzorgcentra. We moeten dan daar wel een stokje voor steken”, aldus Chahim.

Dankzij dit project krijgen veel zorgvragers de vitaminen, eiwitten en nutriënten die zij nodig hebben. Deze voedselexpertise kan later hulp bieden aan de gehele bevolking. Bijvoorbeeld in winkels en restaurants. Dit zou kunnen leiden tot een betere gezondheid in West-Vlaanderen en zelfs in heel Europa.